Uniwersytet Warszawski - Centralny System UwierzytelnianiaNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Zasoby przyrody i ich wykorzystanie

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 1900-5-ZPW-WW Kod Erasmus / ISCED: 07.2 / (0532) Nauki o ziemi
Nazwa przedmiotu: Zasoby przyrody i ich wykorzystanie
Jednostka: Wydział Geografii i Studiów Regionalnych
Grupy: Przedmioty opcjonalne WGSR
Przedmioty WGSR ogólne opcjonalne, studia I stopnia
Punkty ECTS i inne: 2.00
Język prowadzenia: polski
Kierunek podstawowy MISMaP:

geografia

Rodzaj przedmiotu:

fakultatywne

Założenia (opisowo):

zakres wiedzy: znajomość zagadnień z zakresu geografii fizycznej świata, ze szczególnym uwzględnieniem Polski;


zakres umiejętności: umiejętność analizy danych statystycznych oraz map tematycznych, wykonywanie prostych opracowań tematycznych wraz z interpretacją uzyskanych wyników;


inne kompetencje: umiejętność wnioskowania i formułowania wypowiedzi na podstawie różnych źródeł informacji (mapy tematyczne, dane statystyczne, inne dane o środowisku przyrodniczym).

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Podczas konwersatorium studenci zapoznają się z zasobami przyrody nieożywionej (budowa podłoża, rzeźba terenu, gleby, klimat, wody) i przyrody ożywionej (rośliny, zwierzęta, grzyby i mikroorganizmy) oraz zasobami krajobrazowymi występującymi na kuli ziemskiej.

Przedmiot obejmuje omówienie pochodzenia, występowania i historii wykorzystania poszczególnych zasobów oraz przedstawienie wybranych komponentów przyrody jako walorów lub barier rozwoju gospodarczego.

Omawiane są możliwości wykorzystania zasobów w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz sposoby ich ochrony.

Pełny opis:

Zajęcia mają na celu przedstawienie poszczególnych zasobów przyrody oraz problematyki związanej z ich wykorzystaniem przez człowieka. Studenci poznają możliwości korzystania z poszczególnych zasobów, zasady ich zrównoważonej eksploatacji i ochrony oraz problemy związane z kurczeniem się i niedoborem poszczególnych zasobów. Zagadnienia te dotyczą zasobów przyrody nieożywionej (budowa podłoża, rzeźba terenu, gleby, klimat, wody) i przyrody ożywionej (rośliny, zwierzęta, grzyby i mikroorganizmy) oraz zasobów krajobrazowych. Omawiane są ogólne prawidłowości rozmieszczenia złóż podstawowych surowców mineralnych oraz uwarunkowania ich powstania, historia wykorzystania i problematyka wyczerpywania się tych złóż. Treść zajęć obejmuje też omówienie znaczenia rzeźby terenu w kontekście możliwości i ograniczeń gospodarowania na wybranych obszarach. Zdefiniowane są zasoby wodne Ziemi, ich redystrybucja w obiegu oraz dostępność dla działalności gospodarczej. Ważnym elementem charakterystyki jest ocena zagrożeń dla ilości i jakości zasobów wody słodkiej, wynikających z silnego oddziaływania antropogenicznego. Zdefiniowane są podstawowe zasady zrównoważonego gospodarowania wodami, główne cele i obowiązki prowadzenia racjonalnej gospodarki wodnej w związku z koniecznością traktowania wody jako zasobu deficytowego w kontekście potrzeb środowiska i człowieka. Na tym tle są scharakteryzowane zasoby wodne Polski. Zwrócono również uwagę na niekorzystne zjawiska związane z wykorzystaniem zasobów wodnych jakimi są powodzie i susze. Omówiono ich przyczyny i strategie przeciwdziałania. Omawiane są także zasoby klimatyczne, w szczególności potencjał energetyki odnawialnej, jego zróżnicowanie na świecie i w Polsce oraz możliwości wykorzystania zasobów wiatru i promieniowania słonecznego. Przybliżone są główne aspekty polityki klimatycznej. Klimat jest rozpatrzony jako czynnik/bariera rozwoju. Omawiane są podstawowe zasady racjonalnego gospodarowania środowiskiem atmosferycznym i ochrony atmosfery, a także skale przestrzenne i możliwości melioracji klimatu. Przedstawione są zasoby glebowe wybranych regionów świata (w tym Polski), przyczyny i skutki procesów degradacji gleb (m.in. stepowienia i erozji) oraz metody ochrony gleb. Scharakteryzowane są wybrane gatunki i grupy roślin, zwierząt, grzybów i mikroorganizmów oraz ich rola w środowisku i w życiu człowieka (m.in. znaczenie w medycynie, technologii ochrony środowiska, rolnictwie, gospodarce). Przedstawione są przyczyny i sposoby ochrony przyrody ożywionej z uwzględnieniem zagadnień bioróżnorodności i zrównoważonego rozwoju. Omawiane są zasady racjonalnego gospodarowania populacjami wybranych grup organizmów. Przybliżona jest koncepcja świadczeń ekosystemowych (ecosystem services) oraz zasad gospodarowania zasobami krajobrazowymi i ich ochrony w kontekście Europejskiej Konwencji Krajobrazowej. Słuchacze są zapoznani ze źródłami informacji o poszczególnych zasobach przyrody.

Szacunkowa liczba godzin, którą student powinien przeznaczyć na osiągnięcie zdefiniowanych efektów uczenia się wynosi 45, w tym: 30 godzin zorganizowanych (konwersatorium), 15 praca samodzielna (spełnienie kryteriów oceny przedmiotu).

Literatura:

- Baran S., Turski R., 1996, Degradacja, ochrona i rekultywacja gleb, Wyd. Akademii Rolniczej, Lublin.

- Bednarek R., Prusinkiewicz Z., 1999, Geografia gleb, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

- Begon M., Mortimer M., Thomson D.J., 1999, Ekologia populacji. Studium porównawcze zwierząt i roślin, PWN, Warszawa.

- Buchwald K., Engelhardt W., 1975, Kształtowanie krajobrazu a ochrona przyrody, PWRL, Warszawa.

- Chełmicki W., 2001, Woda. Zasoby, degradacja, ochrona, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

- Craig J.R., Vaughan D.J., Skinner B.J., 2003, Zasoby Ziemi, PWN, Warszawa.

- Kowalczak P., 2007, Konflikty o wodę, Wydawnictwo Kurpisz S.A., Przeźmierowo,

- Kowalik P., 2001, Ochrona środowiska glebowego, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

- Krebs Ch. J., 2000, Ekologia. Eksperymentalna analiza rozmieszczenia i liczebności, PWN, Warszawa.

- Michałowska-Knap K., Wiśniewski G., 2008, Stan obecny i potencjał energetyki odnawialnej w Polsce, Prace PIGEO.

- Migoń P., 2012, Geoturystyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

- Mikulski Z., 1998, Gospodarka wodna, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa.

- Nowicki J., 1980, Promieniowanie słoneczne jako źródło energii, Arkady, Warszawa.

- Pullin A.S. 2004, Biologiczne podstawy ochrony przyrody, PWN, Warszawa.

- Rosin Z. i in., 2011, Koncepcja świadczeń ekosystemowych i jej znaczenie w ochronie przyrody krajobrazu rolniczego, Chrońmy Przyrodę Ojczystą, 67 (1), 3-20.

- Solon J., 2008, Koncepcja "Ecosystem Services" i jej zastosowania w badaniach ekologiczno-krajobrazowych, Problemy ekologii krajobrazu, 21, 25-44.

- Żaba J., Gaidzik K., 2010. Geoturystyka – nowa interdyscyplinarna dziedzina nauk o Ziemi, Biul. Nauk. Wrocł. WSIS, Turystyka i Rekreacja, 1, 6-13.

Efekty uczenia się:

W zakresie wiedzy Student:

- definiuje poszczególne zasoby przyrody,

- zna prawidłowości rozmieszczenia i historię wykorzystania zasobów przyrody,

- umie wyjaśnić genezę wybranych zasobów przyrody,

- ocenia możliwości wykorzystania poszczególnych zasobów przyrody,

- definiuje problemy związane z eksploatacją i ochroną poszczególnych zasobów przyrody,

- opisuje i ocenia poszczególne zasoby przyrody w Polsce na tle innych regionów,

- posługuje się pojęciem zrównoważonego rozwoju,

- wskazuje działania niekorzystne w zakresie gospodarowania zasobami przyrody,

- ocenia wpływ niedoborów poszczególnych zasobów przyrodniczych na życie społeczności ludzkich.

W zakresie umiejętności Student:

- wyszukuje informacje na temat poszczególnych zasobów przyrody

- analizuje źródła informacji o poszczególnych zasobach przyrody

- ma świadomość konieczności zachowania równowagi między eksploatacją a ochroną zasobów przyrody.

W zakresie kompetencji społecznych Student:

• ma świadomość możliwości i ograniczeń wynikających z wykorzystywania zasobów budowy geologicznej i rzeźby terenu.

Metody i kryteria oceniania:

Metody dydaktyczne: wykład, prezentacja, dyskusja, wypowiedzi studentów (przygotowane w domu).

Wymagania związane z uczestnictwem w zajęciach:

- obecność

dopuszczalna liczba nieobecności podlegająca usprawiedliwieniu – 2

W sytuacji opuszczenia zajęć, na których było przewidziane wystąpienie studenta należy przygotować pracę i przesłać ją do prowadzącego dane zajęcia w ciągu tygodnia.

- aktywność (przygotowanie wystąpień, aktywny udział w zajęciach)

Zasady zaliczania zajęć:

- ocena z przedmiotu jest oceną z testu (zalicza 51% punktów). Test jest przeprowadzony na ostatnich zajęciach w semestrze.

W przypadku zaliczenia testu jest możliwość uzyskania oceny o +0,5 stopnia wyższej za wyróżniającą się aktywność na zajęciach (realizacja tematu, aktywność, udział w dyskusji) zgłoszoną przez co najmniej 3 prowadzących

Niezaliczenie testu - możliwość poprawy w sesji poprawkowej.

Praktyki zawodowe:

brak

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2019/20" (zakończony)

Okres: 2019-10-01 - 2020-01-27
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Elwira Żmudzka
Prowadzący grup: Alina Gerlée, Maciej Lenartowicz, Artur Magnuszewski, Irena Tsermegas, Elwira Żmudzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2020/21" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2020-10-01 - 2021-01-27

Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Elwira Żmudzka
Prowadzący grup: Alina Gerlée, Maciej Lenartowicz, Artur Magnuszewski, Irena Tsermegas, Elwira Żmudzka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Konwersatorium - Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.